Państwa Zatoki Arabskiej, głównie kojarzone z ogromnymi zasobami paliw kopalnych, są krajami rozwijającymi się w zawrotnym tempie – a to, jak wiadomo, oznacza rosnący apetyt na energię elektryczną. Siedem krajów Zatoki Arabskiej – Bahrajn, Iran, Irak, Kuwejt, Katar, Arabia Saudyjska oraz Zjednoczone Emiraty Arabskie – odpowiadało w 2022 r. za 38% światowej produkcji ropy naftowej, a szacunkowe rezerwy tego surowca w wymienionych państwach na rok 2021 wynosiły około 49% światowych rezerw ropy naftowej na świecie. [1] To imponujące, zważywszy, że te zasoby są skumulowane na stosunkowo małej powierzchni, która w skali Ziemi wygląda niczym klejnot w eleganckiej broszy – mały, ale nieoceniony. Nic więc dziwnego, że państwa te są na energetycznej mapie świata jak wielka świecąca latarnia – zasilana, póki co, głównie paliwami kopalnymi.
Jeśli chodzi o Zjednoczone Emiraty Arabskie (ZEA) to według danych z 2023 roku kraj ten produkuje 4,16 miliona baryłek dziennie, co odpowiada 4% udziałowi w globalnej produkcji. Tym samym ZEA plasują się na 8 miejscu największych producentów ropy naftowej na świecie. [2] Zgodnie z szacunkowymi danymi rezerwy ropy naftowej ZEA wynoszą 111 miliardów baryłek. [3] Brzmi nieźle, prawda? Zwłaszcza, gdy uświadomimy sobie, że jedna baryłka ropy naftowej to około 159 litrów, a więc tyle ile zmieścisz w domowym jacuzzi!
Gaz, ropa, słońce, atom, czyli o tym jak ukształtowany jest miks energetyczny Zjednoczonych Emiratów Arabskich
Mówi się, że ZEA ropą stoją, ale czy rzeczywiście tak jest? Faktycznie, paliwa kopalne są filarem funkcjonowania krajowego miksu energetycznego w ZEA. Do 2009 r. miks energetyczny ZEA był jednolity – 100% wytwarzanej energii pochodziło z paliw kopalnych, a konkretnie z gazu. Dopiero w 2009 r. ZEA rozpoczęły swoją drogę transformacji energetycznej, wprowadzając do swojego krajowego systemu elektroenergetycznego (KSE) energię wyprodukowaną w elektrowniach słonecznych, a jak powszechnie wiemy, słońca w tym regionie nigdy nie brakuje. Dużym skokiem udziału w miksie energii wyprodukowanej w elektrowniach słonecznych był rok 2019, kiedy to udział OZE w produkcji energii w ZEA wyniósł 2,64% (w porównaniu do 0,88% w roku 2018). Krajowy miks został wzbogacony energią pochodzącą z elektrowni jądrowej Barakah w kwietniu 2021 r. [4]
Według danych z roku 2023 największy udział w produkcji energii w ZEA należy do gazu – wyniósł on ponad 72%. Jednakże podkreślić należy, że kraj ten jest na etapie dywersyfikacji i rozwoju innych źródeł energii, bo, jak mówią, nie można wiecznie stawiać wszystkiego na jedną butlę gazową! Udział poszczególnych źródeł wytwarzania energii w jej produkcji w roku 2023 w ZEA przedstawiał się następująco:
Istotną rolę w produkcji zeroemisyjnej energii odegrała elektrownia jądrowa Barakah, o której pisałem w poprzednim artykule. Podkreślić należy, że dane te nie uwzględniają energii wyprodukowanej w czwartym reaktorze Barakah, który został uruchomiony we wrześniu 2024 r.
Wartym odnotowania jest rekordowy pod względem skali projekt zrealizowany przez ZEA. Kraj ten może się pochwalić największą, pojedynczą elektrownią słoneczną na świecie – Al Dhafra, zlokalizowaną na pustyni, 35 kilometrów od Abu Dhabi. Elektrownia ta zajmuje ponad 20 km2 powierzchni, a do jej budowy wykorzystano prawie 4 miliony paneli słonecznych. Moc elektrowni wynosi 2 GW i jest w stanie zasilić około 200 000 domów. Projekt ten został zainaugurowany w listopadzie 2023 r. [5]
Rynek energii w ZEA
Historycznie rynki energii w krajach Zatoki Arabskiej charakteryzują się pionowym zintegrowaniem, przedsiębiorstwami, których właścicielem jest państwo oraz monopolem w zakresie wytwarzania, przesyłu oraz dystrybucji energii elektrycznej. Państwa Zatoki Arabskiej są na początkowym etapie reform sektora energetycznego.
W przypadku ZEA rynek opiera się na strukturze pojedynczego kupującego z rozdziałem przesyłu i dystrybucji energii elektrycznej. “Przykładowo w Emiracie Abu Dhabi, Emirates Water & Electricity Company (EWEC) jest pojedynczym kupującym, który dokonuje zakupu całej energii. Abu Dhabi Transmission & Dispatch Co jest spółką odpowiedzialną za przesył (…)” natomiast TAQA Distribution jest odpowiedzialna za dystrybucję energii elektrycznej. Wszystkie wymienione podmioty są własnością państwa. Mimo to, należy stwierdzić, że sektor energetyczny ZEA jest jednym z najbardziej zaawansowanych spośród krajów Zatoki Arabskiej, biorąc pod uwagę rozwój struktur konkurencyjnego rynku energii. [6]
Połączenia międzysystemowe
ZEA łączą się z innymi, sąsiadującymi państwami, za pomocą połączeń międzysystemowych. Państwa Rady Współpracy Zatoki (ang. Gulf Cooperation Council, GCC) połączone są za pomocą połączenia 400 kV nadzorowanego przez Organ ds. Połączeń Międzysystemowych Rady Współpracy Zatoki (ang. Gulf Cooperation Council Interconnection Authority, GCCIA). Częścią tego połączenia są m.in. Arabia Saudyjska, Kuwejt, ZEA oraz Katar. Celem utworzenia połączenia było m.in. zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego. GCCIA został powołany w 2001 roku. W roku 2009 połączenie pomiędzy Bahrajnem, Arabią Saudyjską, Katarem i Kuwejtem rozpoczęło swoje działanie. Połączenie z ZEA zostało uruchomione 20 kwietnia 2011 r. [8]
W stronę zeroemisyjnej energii
Zjednoczone Emiraty Arabskie są na dynamicznej ścieżce wiodącej w kierunku źródeł zeroemisyjnych, tak porządanych w dzisiejszym świecie. Plany dotyczące transformacji energetycznej są bardzo ambitne, a ich celem jest osiągnięcie postanowień Porozumienia Paryskiego. Celem na rok 2050 jest więc osiągnięcie neutralności węglowej. Plany mające doprowadzić do tak postawionego zadania zostały określone w Strategii Energetycznej ZEA 2050 (ang. UAE Energy Strategy 2050). [9] Zgodnie ze wspomnianym dokumentem ZEA planują stworzenie miksu energetycznego łączącego odnawialne źródła energii, energię jądrową oraz czyste źródła energii, aby sprostać wymogom ekonomicznym i celom środowiskowym ZEA, w następujący sposób:
W 2023 roku plan ten został zaktualizowany o kilka nowych kamieni milowych:
stworzenie 50 000 zielonych miejsc pracy do roku 2030,
potrojenie mocy OZE do 14 GW do 2030 r.,
wzrost udziału czystych źródeł energii w całkowitym miksie do 30% do 2031 r.,
osiągnięcie neutralności węglowej do 2050 r. [10]
Ambitne plany, które wyznaczyły sobie Zjednoczone Emiraty Arabskie są godne podziwu i stanowią nie lada wyzwanie, które wymaga odpowiednich działań logistycznych, technologicznych oraz znacznych nakładów finansowych. Dotrzymanie terminów określonych w Strategii nie będzie proste, ale jak pokazują przykłady zrealizowanych do tej pory przez ZEA projektów, są one do zrealizowania.
Podsumowując, krajowy miks elektroenergetyczny Zjednoczonych Emiratów Arabskich to nie tylko technologia, ale także świadectwo ambicji tego dynamicznie rozwijającego się regionu. Ale jeśli myślicie, że to wszystko, to… niech prąd Was nie zwiedzie! W kolejnym artykule zajrzymy w przyszłość i przyjrzymy się planowanym inwestycjom, które mają sprawić, że ZEA nie tylko świeci na mapie świata, ale staje się liderem energetycznej innowacji. Będzie o zielonej energii, gigantycznych projektach i odważnych wizjach – to się po prostu nie mieści w jednej baryłce!
Moc, która napędza pustynię: Miks energetyczny ZEA
Ropa, ropa, dużo ropy…
Państwa Zatoki Arabskiej, głównie kojarzone z ogromnymi zasobami paliw kopalnych, są krajami rozwijającymi się w zawrotnym tempie – a to, jak wiadomo, oznacza rosnący apetyt na energię elektryczną. Siedem krajów Zatoki Arabskiej – Bahrajn, Iran, Irak, Kuwejt, Katar, Arabia Saudyjska oraz Zjednoczone Emiraty Arabskie – odpowiadało w 2022 r. za 38% światowej produkcji ropy naftowej, a szacunkowe rezerwy tego surowca w wymienionych państwach na rok 2021 wynosiły około 49% światowych rezerw ropy naftowej na świecie. [1] To imponujące, zważywszy, że te zasoby są skumulowane na stosunkowo małej powierzchni, która w skali Ziemi wygląda niczym klejnot w eleganckiej broszy – mały, ale nieoceniony. Nic więc dziwnego, że państwa te są na energetycznej mapie świata jak wielka świecąca latarnia – zasilana, póki co, głównie paliwami kopalnymi.
Jeśli chodzi o Zjednoczone Emiraty Arabskie (ZEA) to według danych z 2023 roku kraj ten produkuje 4,16 miliona baryłek dziennie, co odpowiada 4% udziałowi w globalnej produkcji. Tym samym ZEA plasują się na 8 miejscu największych producentów ropy naftowej na świecie. [2] Zgodnie z szacunkowymi danymi rezerwy ropy naftowej ZEA wynoszą 111 miliardów baryłek. [3] Brzmi nieźle, prawda? Zwłaszcza, gdy uświadomimy sobie, że jedna baryłka ropy naftowej to około 159 litrów, a więc tyle ile zmieścisz w domowym jacuzzi!
Gaz, ropa, słońce, atom, czyli o tym jak ukształtowany jest miks energetyczny Zjednoczonych Emiratów Arabskich
Mówi się, że ZEA ropą stoją, ale czy rzeczywiście tak jest? Faktycznie, paliwa kopalne są filarem funkcjonowania krajowego miksu energetycznego w ZEA. Do 2009 r. miks energetyczny ZEA był jednolity – 100% wytwarzanej energii pochodziło z paliw kopalnych, a konkretnie z gazu. Dopiero w 2009 r. ZEA rozpoczęły swoją drogę transformacji energetycznej, wprowadzając do swojego krajowego systemu elektroenergetycznego (KSE) energię wyprodukowaną w elektrowniach słonecznych, a jak powszechnie wiemy, słońca w tym regionie nigdy nie brakuje. Dużym skokiem udziału w miksie energii wyprodukowanej w elektrowniach słonecznych był rok 2019, kiedy to udział OZE w produkcji energii w ZEA wyniósł 2,64% (w porównaniu do 0,88% w roku 2018). Krajowy miks został wzbogacony energią pochodzącą z elektrowni jądrowej Barakah w kwietniu 2021 r. [4]
Według danych z roku 2023 największy udział w produkcji energii w ZEA należy do gazu – wyniósł on ponad 72%. Jednakże podkreślić należy, że kraj ten jest na etapie dywersyfikacji i rozwoju innych źródeł energii, bo, jak mówią, nie można wiecznie stawiać wszystkiego na jedną butlę gazową! Udział poszczególnych źródeł wytwarzania energii w jej produkcji w roku 2023 w ZEA przedstawiał się następująco:
Istotną rolę w produkcji zeroemisyjnej energii odegrała elektrownia jądrowa Barakah, o której pisałem w poprzednim artykule. Podkreślić należy, że dane te nie uwzględniają energii wyprodukowanej w czwartym reaktorze Barakah, który został uruchomiony we wrześniu 2024 r.
Wartym odnotowania jest rekordowy pod względem skali projekt zrealizowany przez ZEA. Kraj ten może się pochwalić największą, pojedynczą elektrownią słoneczną na świecie – Al Dhafra, zlokalizowaną na pustyni, 35 kilometrów od Abu Dhabi. Elektrownia ta zajmuje ponad 20 km2 powierzchni, a do jej budowy wykorzystano prawie 4 miliony paneli słonecznych. Moc elektrowni wynosi 2 GW i jest w stanie zasilić około 200 000 domów. Projekt ten został zainaugurowany w listopadzie 2023 r. [5]
Rynek energii w ZEA
Historycznie rynki energii w krajach Zatoki Arabskiej charakteryzują się pionowym zintegrowaniem, przedsiębiorstwami, których właścicielem jest państwo oraz monopolem w zakresie wytwarzania, przesyłu oraz dystrybucji energii elektrycznej. Państwa Zatoki Arabskiej są na początkowym etapie reform sektora energetycznego.
W przypadku ZEA rynek opiera się na strukturze pojedynczego kupującego z rozdziałem przesyłu i dystrybucji energii elektrycznej. “Przykładowo w Emiracie Abu Dhabi, Emirates Water & Electricity Company (EWEC) jest pojedynczym kupującym, który dokonuje zakupu całej energii. Abu Dhabi Transmission & Dispatch Co jest spółką odpowiedzialną za przesył (…)” natomiast TAQA Distribution jest odpowiedzialna za dystrybucję energii elektrycznej. Wszystkie wymienione podmioty są własnością państwa. Mimo to, należy stwierdzić, że sektor energetyczny ZEA jest jednym z najbardziej zaawansowanych spośród krajów Zatoki Arabskiej, biorąc pod uwagę rozwój struktur konkurencyjnego rynku energii. [6]
Połączenia międzysystemowe
ZEA łączą się z innymi, sąsiadującymi państwami, za pomocą połączeń międzysystemowych. Państwa Rady Współpracy Zatoki (ang. Gulf Cooperation Council, GCC) połączone są za pomocą połączenia 400 kV nadzorowanego przez Organ ds. Połączeń Międzysystemowych Rady Współpracy Zatoki (ang. Gulf Cooperation Council Interconnection Authority, GCCIA). Częścią tego połączenia są m.in. Arabia Saudyjska, Kuwejt, ZEA oraz Katar. Celem utworzenia połączenia było m.in. zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego. GCCIA został powołany w 2001 roku. W roku 2009 połączenie pomiędzy Bahrajnem, Arabią Saudyjską, Katarem i Kuwejtem rozpoczęło swoje działanie. Połączenie z ZEA zostało uruchomione 20 kwietnia 2011 r. [8]
W stronę zeroemisyjnej energii
Zjednoczone Emiraty Arabskie są na dynamicznej ścieżce wiodącej w kierunku źródeł zeroemisyjnych, tak porządanych w dzisiejszym świecie. Plany dotyczące transformacji energetycznej są bardzo ambitne, a ich celem jest osiągnięcie postanowień Porozumienia Paryskiego. Celem na rok 2050 jest więc osiągnięcie neutralności węglowej. Plany mające doprowadzić do tak postawionego zadania zostały określone w Strategii Energetycznej ZEA 2050 (ang. UAE Energy Strategy 2050). [9] Zgodnie ze wspomnianym dokumentem ZEA planują stworzenie miksu energetycznego łączącego odnawialne źródła energii, energię jądrową oraz czyste źródła energii, aby sprostać wymogom ekonomicznym i celom środowiskowym ZEA, w następujący sposób:
W 2023 roku plan ten został zaktualizowany o kilka nowych kamieni milowych:
Ambitne plany, które wyznaczyły sobie Zjednoczone Emiraty Arabskie są godne podziwu i stanowią nie lada wyzwanie, które wymaga odpowiednich działań logistycznych, technologicznych oraz znacznych nakładów finansowych. Dotrzymanie terminów określonych w Strategii nie będzie proste, ale jak pokazują przykłady zrealizowanych do tej pory przez ZEA projektów, są one do zrealizowania.
Podsumowując, krajowy miks elektroenergetyczny Zjednoczonych Emiratów Arabskich to nie tylko technologia, ale także świadectwo ambicji tego dynamicznie rozwijającego się regionu. Ale jeśli myślicie, że to wszystko, to… niech prąd Was nie zwiedzie! W kolejnym artykule zajrzymy w przyszłość i przyjrzymy się planowanym inwestycjom, które mają sprawić, że ZEA nie tylko świeci na mapie świata, ale staje się liderem energetycznej innowacji. Będzie o zielonej energii, gigantycznych projektach i odważnych wizjach – to się po prostu nie mieści w jednej baryłce!
[1] https://www.eia.gov/energyexplained/oil-and-petroleum-products/where-our-oil-comes-from.php
[2] https://www.eia.gov/tools/faqs/faq.php?id=709&t=6
[3] https://www.eia.gov/todayinenergy/detail.php?id=61365
[4] https://ourworldindata.org/energy/country/united-arab-emirates
[5] https://u.ae/en/information-and-services/environment-and-energy/water-and-energy/types-of-energy-sources/solar-energy
[6] RahmatallahPoudineh, Anupama Sen, Bassam Fattouh, Electricity Markets in the Resource-Rich Countries of the MENA: Adapting for the Transition Era, published in 2020 by International Association for Energy Economics: http://www.iaee.org/eeep/article/353
[7] https://gccia.com.sa/about-us/aboutus/
[8] https://u.ae/en/about-the-uae/strategies-initiatives-and-awards/strategies-plans-and-visions/environment-and-energy/-/media/MoEI-recent-docs/Updated-UAE-Energy-Strategy-2050-Eng.ashx
[9] https://www.uae-embassy.org/discover-uae/climate-and-energy/uae-energy-diversification
Archiwa
Czy Oman staje się wodorową potęgą?
4 listopada, 2025Oman na drodze transformacji energetycznej
4 listopada, 2025Ofensywa technologiczna Arabii Saudyjskiej
4 listopada, 2025