Wyobraź sobie miasto, w którym nie ma korków, kurzu z ulicznych dróg ani uciążliwych świateł sygnalizacyjnych. Brzmi jak scenariusz z futurystycznego filmu science-fiction? A jednak, taki właśnie projekt realizowany jest na skalę, która mogłaby zawstydzić nawet najśmielsze wizje architektów przyszłości. Mowa oczywiście o NEOM – olbrzymim projekcie miejskim w Królestwie Arabii Saudyjskiej, a w szczególności o jego części nazwanej The Line.

Co to jest NEOM i The Line?

NEOM to inicjatywa zapowiedziana przez saudyjską administrację, mająca na celu stworzenie całkowicie nowego, innowacyjnego miasta, które ma być ostoją zrównoważonego rozwoju, technologii i nowoczesnej urbanistyki. Wśród licznych segmentów tego projektu wyróżnia się The Line – liniowe miasto o długości 170 kilometrów, zaprojektowane tak, aby mieszkańcy mogli dotrzeć do najważniejszych miejsc w zaledwie 20 minut pieszo. [1] Zapomnij o samochodach – tu króluje piechota (i być może futurystyczne środki transportu, które jeszcze musimy poznać!).

Harmonia między innowacyjnymi technologiami a naturą?

Projekt The Line zakłada całkowitą rezygnację z tradycyjnego układu miejskiego. Zamiast chaotycznych ulic i zakrętów, mamy linię, która zapewnia równomierny dostęp do wszystkich usług i przestrzeni publicznych. Można śmiało powiedzieć, że architekci NEOM postawili sobie za cel wyeliminowanie nie tylko korków, ale i decyzji o tym, który skręt wybrać.

W sercu projektu leży ogromny potencjał wykorzystania sztucznej inteligencji (AI) do zarządzania infrastrukturą miasta. Inteligentne systemy mają monitorować zużycie energii, zarządzać transportem i dbać o środowisko, jednocześnie optymalizując każdy aspekt życia mieszkańców. [2] W efekcie, nasze przyszłe miasto nie tylko “myśli” szybciej niż przeciętny smartfon, ale również dba o każdy detal, zapewniając wygodę, której nie powstydziłby się nawet najbardziej wymagający użytkownik.

W projekcie The Line natura odgrywa kluczową rolę, a jego unikalna struktura ma zapewnić mieszkańcom bezpośredni dostęp do zielonych przestrzeni i ekologicznych rozwiązań. Miasto, rozciągające się na 170 km, zostało zaprojektowane tak, aby każdy miał bliski kontakt z naturą – bez konieczności długich dojazdów czy ograniczeń wynikających z tradycyjnej zabudowy miejskiej. Wewnątrz znajdą się pionowe ogrody, parki oraz systemy oczyszczania powietrza, które mają zapewnić zdrowe i przyjazne środowisko. Jak podkreślają twórcy projektu:

„To, co robi The Line, to zapewnia wszystkim dostęp do tego środowiska. W rzeczywistości jest to znacznie bardziej egalitarne pod względem możliwości równego dostępu do natury dla każdego.” [3]

Dzięki temu The Line ma być miejscem, gdzie natura i urbanistyka współistnieją w harmonii, zapewniając zrównoważony styl życia dla wszystkich mieszkańców.

Technologie mobilności

The Line przewiduje rewolucję w mobilności – zamiast samochodów osobowych, mieszkańcy będą korzystać z szybkich, podziemnych systemów transportowych. Dzięki temu nie tylko ograniczymy emisję spalin, ale również zyskamy więcej czasu na spacer, kawę lub chwilę zadumy nad tym, jak bardzo zmienił się świat.

Energetyka – Mnóstwo zielonej energii

Jednym z kluczowych filarów projektu NEOM jest całkowite przejście na odnawialne źródła energii. Miasto ma być zasilane w 100% przez zieloną energię, co stanowi jedno z najbardziej ambitnych przedsięwzięć na skalę globalną. [4] Oto, jak wyglądają założenia energetyczne tego futurystycznego projektu:

Plany energetyczne NEOM

• Łączna moc odnawialnych źródeł energii
  NEOM planuje osiągnąć łączną moc zainstalowaną rzędu do 50 GW energii odnawialnej. Taka moc jest porównywalna z produkcją energii przez niektóre średniej wielkości państwa.
• Energia słoneczna
  Dzięki niezwykle korzystnym warunkom klimatycznym regionu, energia słoneczna będzie jednym z głównych filarów systemu energetycznego. Szacuje się, że rozległe farmy fotowoltaiczne – rozciągające się na tysiącach hektarów – mogą wygenerować ponad 10 GW mocy. Taka moc pozwoli nie tylko na zaspokojenie bieżących potrzeb mieszkańców, ale również na eksport energii oraz rezerwę na przyszły rozwój.
• Energia wiatrowa
  Projekt zakłada także wykorzystanie potencjału wiatru, z planowanymi instalacjami turbin wiatrowych, które mają dostarczyć dodatkowe 4–6 GW mocy. Wiatrowe farmy, rozmieszczone strategicznie na obszarach o wysokiej prędkości wiatru, mają zapewnić stabilne i niezawodne źródło energii, szczególnie w okresach, gdy nasłonecznienie jest mniej intensywne.
• Magazynowanie energii i zielony wodór
  Aby zapewnić ciągłość dostaw i elastyczność systemu energetycznego, w NEOM przewidziano zaawansowane rozwiązania magazynowania energii. Planuje się wykorzystanie:
  • nowoczesnych systemów baterii, które umożliwią szybkie reagowanie na zmiany w produkcji i zapotrzebowaniu na energię,
  • technologii produkcji zielonego wodoru, który będzie służył jako magazyn energii oraz paliwo dla sektorów, w których bezpośrednie wykorzystanie energii elektrycznej jest trudniejsze. Zielony wodór, wytwarzany poprzez elektrolizę przy użyciu energii odnawialnej, pozwoli na długoterminowe przechowywanie nadwyżek energii oraz jej transport na duże odległości.

Inteligentne zarządzanie energią

Centralnym elementem energetycznego ekosystemu NEOM – dostarczanym przez spółkę zależną ENOWA [5] – będzie rozbudowana siatka inteligentnych sieci (smart grid), których zadaniem będzie:

• Monitorowanie w czasie rzeczywistym
  Systemy te będą analizować produkcję i konsumpcję energii na bieżąco, co pozwoli na natychmiastowe reagowanie na wszelkie odchylenia i optymalizację przepływów energetycznych.
• Optymalizacja dystrybucji
  Automatyczne sterowanie siecią umożliwi efektywne przekierowywanie energii tam, gdzie jest najbardziej potrzebna, minimalizując straty przesyłowe.
• Integrację różnych źródeł energii
  Łącząc produkcję z farm słonecznych, wiatrowych, magazynowania oraz zielonego wodoru, system smart grid stworzy elastyczną i odporną infrastrukturę, która dostosuje się do zmieniających się warunków pogodowych oraz wzorców zużycia.

Warto się chwilę zatrzymać na samej firmie ENOWA. Spółka ta powstała 21 marca 2022 roku i jest odpowiedzialna za rozwój światowej klasy zrównoważonych systemów energii i wody. Jej celem jest dostarczanie kluczowej infrastruktury dla głównych inicjatyw NEOM, takich jak omawiany w tym artykule the Line, Oxagon – przemysłowe miasto przyszłości oraz Trojena – zrównoważony górski ośrodek turystyczny. ENOWA dąży do przekształcania obfitości natury poprzez innowacyjny design i technologię, tworząc możliwości dla zrównoważonego życia. Z uwagą będę śledził dalsze jej poczynania, a więc stay tuned, drodzy Czytelnicy.

Wyzwania i nadzieje

Choć liczby te mogą brzmieć jak wyjęte z futurystycznego scenariusza, NEOM opiera swoje założenia na przeprowadzonych analizach i technologicznych fundamentach. Realizacja systemu o takiej skali wymaga:

• ogromnych inwestycji – zarówno w infrastrukturę, jak i badania nad nowymi technologiami,
• ścisłej współpracy międzynarodowej, aby zapewnić wymianę najlepszych praktyk, wiedzy oraz wsparcie technologiczne,
• precyzyjnego planowania i wdrożenia rozwiązań, które będą skalowalne i odporne na zmieniające się warunki rynkowe.

Oczywiście, każdy projekt tej skali wiąże się z ogromnymi wyzwaniami, ale również ryzykami, zwłaszcza takimi, których nie można przewidzieć na etapie projektowym, a nawet realizacji (np. zmieniająca się światowa sytuacja ekonomiczna). Krytycy wskazują na kwestię finansowania, technologiczne ryzyko oraz potencjalne problemy związane z implementacją takich futurystycznych rozwiązań w realnym świecie, czy też liczne opóźnienia. Mimo to, ambitne cele NEOM pobudzają wyobraźnię nie tylko inżynierów i urbanistów, ale również wszystkich tych, którzy marzą o lepszej, bardziej zrównoważonej przyszłości.

Intrygujące jest również to, jak projekt ma wpłynąć na życie codzienne mieszkańców – czy uda się osiągnąć idealną harmonię między technologią, a naturą?

NEOM i jego część The Line to projekt, który nie tylko rzuca wyzwanie tradycyjnym pojęciom urbanistyki, ale również otwiera przed nami wizję przyszłości, w której technologia, zrównoważony rozwój i ludzka kreatywność idą w parze. To miasto przyszłości, które – jeśli uda się je zbudować – może stać się wzorem dla kolejnych pokoleń i inspiracją dla wszystkich, którzy wierzą, że jutro może być lepsze niż dzisiaj. Pomimo pojawiających się krytycznych głosów warto śledzić projekt i trzymać kciuki za jego powodzenie, ponieważ przekracza on naszą wyobraźnię, przesuwa granice ludzkich możliwości, a w konsekwencji napędza rozwój i wytycza nowe ścieżki na drodze innowacyjnych rozwiązań. Przecież kiedyś nie podróżowano samochodami, czy samolotami, nieprawdaż?