Oman to kraj pełen kontrastów. Wbrew stereotypom Oman to nie tylko pustynia. Oman zachwyca górami o wysokości przekraczającej 3000 m n.p.m., zielonymi dolinami oraz pięknymi oazami, dostępem do morza i oceanu (mało tego, linia brzegowa Omanu przekracza 3000 km), skalistymi oraz piaszczystymi wybrzeżami oraz terenami monsunowymi. Oman jest ważnym punktem na nurkowej mapie świata, ponieważ uznawany jest za jedne z najpiękniejszych akwenów do nurkowania na świecie. Oman i morza mają ciekawą historię, ponieważ kraj ten był niegdyś potęgą morską, która kontrolowała szlaki handlowe w Zatoce Arabskiej i Oceanie Indyjskim. Oman, a konkretnie region Dhofar, to również światowa stolica produkcji kadzidła, produkowanego z żywicy wydobywanej z drzew Boswellia sacra. [1][2]
A co możemy powiedzieć o energetyce w Omanie?
Oman, podobnie jak pozostałe kraje arabskie, kojarzony jest z ropą naftową. I owszem, w Omanie można jej znaleźć sporo. Oman jest największym producentem gazu i ropy na Bliskim Wschodzie, nie będąc jednocześnie członkiem Organizacji Krajów Eksportujących Ropę Naftową (ang. Organization of the Petroleum Exporting Countries, OPEC). [3] Ilość wyprodukowanych baryłek w styczniu 2025 r. wyniosła 987 500 baryłek, [4] natomiast według danych z czerwca 2022 r. rezerwy ropy naftowej Omanu wynosiły 5,2 miliarda baryłek. [5] Jeśli chodzi o gaz, Oman wyprodukował w styczniu 2025 r. 4 604 300 m3 tego surowca [4], przy czym według danych z czerwca 2022 r. rezerwy gazu Omanu wynosiły 24 biliony stóp sześciennych [5], czyli 679 604 318 208 m3. Te liczby mimo, że zawrotne, nie plasują Omanu w TOP 10 producentów ropy naftowej, czy gazu, jednakże surowce te zapewniają 70% rocznego budżetu państwa. [5]
W stronę transformacji energetycznej…
Podstawę miksu energetycznego Omanu tworzą gaz oraz ropa naftowa. Udział innych źródeł energii jest niewielki, przy czym w przypadku odnawialnych źródeł energii Oman rozpoczyna swoją transformację energetyczną. Miks energetyczny Omanu, w oparciu o dane z 2023 r., przedstawia się następująco:
Oman, podobnie jak Zjednoczone Emiraty Arabskie oraz Arabia Saudyjska jest na ścieżce rozwoju odnawialnych źródeł energii. W ramach inicjatywy Oman Vision 2040 kraj ten zakłada udział OZE w miksie energetycznym na poziomie 11% do 2025 r. oraz 30% do 2030 r. Aby osiągnąć wskazane cele Oman realizuje wielkoskalowe projekty elektrowni słonecznych oraz wiatrowych. [6] Do zrealizowanych projektów zaliczyć można m.in. elektrownię wiatrową Dhofar 1 o mocy 50 MW, elektrownię wiatrową Ibri 2, produkującą 500 MW oraz dwa główne projekty fotowoltaiczne – Manah 1 i 2, które zostały uruchomione w 2025 r. zapewniając dodatkowe 1000 MW mocy. Pomiędzy 2027, a 2029 r. Oman planuje zrealizować projekty w zakresie OZE zapewniające dodatkowe 2300 MW mocy w systemie elektroenergetycznym. [7]
Niezwykle interesujące są prace Omanu nad ujarzmieniem energii drzemiącej w energii pochodzącej z fal morskich. Ambicje te realizowane są we współpracy z firmą Havkraft AS, jednym z głównych podmiotów zajmujących się kwestiami dotyczącymi energii w sektorze morskim. Havkraft AS opracowała w 2013 r. Havkraft Wave Energy Converter – konwerter energii pochodzącej z fal morskich – dostosowany do różnych środowisk falowych na całym świecie. [8] To się nazywa być na fali!
Transformacja energetyczna Omanu to nie tylko wiatr i słońce, ale również wodór. Kraj ten ma ogromne ambicje w zakresie zielonego wodoru, co najlepiej odzwierciedlają cele, które Oman planuje osiągnąć: produkcja 1 – 1,25 miliona ton zielonego wodoru rocznie do 2030 r. [6] Podmiotem odpowiedzialnym za postępy w pracach nad wykorzystaniem zielonego wodoru jest przedsiębiorstwo Hydrom, powstałe w 2022 r. [9] Właścicielem jest Energy Development Oman – przedsiębiorstwo państwowe. [10]
Rynek energii w Omanie
Historycznie rynek energii w Omanie, podobnie jak w pozostałych krajach Zatoki Arabskiej charakteryzował się pionowym zintegrowaniem, przedsiębiorstwami, których właścicielem było państwo oraz monopolem w zakresie wytwarzania, przesyłu oraz dystrybucji energii elektrycznej. Oman podejmuje jednak znaczące kroki w kierunku liberalizacji rynku energii. Sektor elektroenergetyczny oraz wodny dzieli się na trzy oddzielne segmenty rynku: Główny Połączony System (ang. Main Interconnected System, MIS), Przedsiębiorstwo Elektryczne Obszarów Wiejskich (ang. Rural Areas Electricity Company, RAEC) oraz System Mocy Dhofar (ang. Dhofar Power System, DPS). [11]
Aktualnie struktura sektora elektroenergetycznego w Omanie przedstawia się następująco:
Wytwarzanie energii elektrycznej. Wszystkie firmy produkujące energię elektryczną w Omanie są w pełni prywatne i zostały wybrane w konkurencyjnych przetargach. Wyjątkiem jest RAEC, która jest spółką państwową zajmującą się wytwarzaniem energii elektrycznej na obszarach niepodłączonych do MIS lub DPS. W obszarach MIS oraz DPS Nama Power and Water Procurement (NPWP) płaci przedsiębiorstwom produkującym energię elektryczną oraz odsalającym wodę, za zakup mocy i wytwarzanie zgodnie z warunkami określonymi w umowach PPA energii elektrycznej oraz wody. Przedsiębiorstwa te uiszczają również opłatę za połączenie sieciowe na rzecz Oman Electricity Transmission Company, czyli omańskiemu operatorowi systemu przesyłowego.
Przesył energii elektrycznej. Oman Electricity Transmission Company SAOC (OETC) jest monopolistycznym dostawcą usług przesyłowych w systemach MIS i DPS. OETC jest właścicielem i operatorem połączonych systemów przesyłowych 400 kV, 220 kV i 132 kV, a jako operator systemu odpowiada za centralne dysponowanie urządzeniami generującymi i odsalającymi podłączonymi do systemów MIS i Dhofar.
Dystrybucja energii elektrycznej. System dystrybucyjny jest ostatnim etapem produkcji energii elektrycznej, ponieważ obniża on napięcie, a następnie przesyła energię elektryczną do odbiorców końcowych. W Omanie istnieją dwa przedsiębiorstwa posiadające zezwolenie na dystrybucję energii elektrycznej – Nama Electricity Distribution Company i Dhofar Integrated Services Company. Przedsiębiorstwa te uiszczają opłaty za przyłączenie oraz korzystanie z sieci przesyłowej na rzecz OETC.
Dostawy energii elektrycznej. Nama Supply Company odpowiada za dostawy energii elektrycznej, wystawianie rachunków oraz pobieranie opłat na obszarze MIS, z kolei Dhofar Integrated Services Company odpowiada za powyższe czynności w obszarze DPS. Przedsiębiorstwa te uiszczają opłaty za przesył i dystrybucję energii elektrycznej na rzecz OETC oraz płacą Nama Power and Water Procurement Company za hurtowe zakupy energii elektrycznej za pośrednictwem Bulk Supply Tariff.
Planowanie przepustowości. Podmiotem odpowiedzialnym za określanie zapotrzebowania na moc wytwórczą energii elektrycznej w ciągu roku kalendarzowego oraz kolejnych siedmiu lat jest Nama Energy and Water Procurement Company. Przedsiębiorstwo to ustalając zapotrzebowanie na moc bierze pod uwagę umowy na import lub eksport energii elektrycznej. W związku z tym przedsiębiorstwo publikuje oświadczenia na swojej stronie internetowej, zawierające prognozy dotyczące zapotrzebowania na energię elektryczną, dostępne moce produkcyjne z elektrowni gazowych oraz przyszłe plany zakupu mocy z odnawialnych źródeł energii. Spółka ta ma obowiązek dokonywania zakupów w sposób oszczędny, zwykle z zastosowaniem metod konkurencyjnych. [12]
Bardzo ciekawym, ale również znacznym krokiem w kierunku liberalizacji rynku energii elektrycznej w Omanie było uruchomienie pierwszego na Bliskim Wschodzie rynku spot dla energii elektrycznej oraz wody. Wydarzenie to miało miejsce 1 stycznia 2022 r. Podmiotem odpowiedzialnym za opracowanie hurtowego rynku spot energii elektrycznej jest Nama Power and Water Procurement (NPWP). Zasady rynkowe regulujące rynek spot są opracowywane przez NPWP pod nadzorem Urzędu Regulacji Usług Publicznych (ang. The Authority for Public Services Regulation, APSR), w konsultacji z OETC oraz innymi interesariuszami. Operatorem rynku spot jest Oman Power and Water Procurement.
Uruchomienie rynku spot energii elektrycznej i wody otwiera możliwości dla różnych źródeł wytwarzania, które zwykle nie konkurują w normalnym procesie przetargowym w celu zawarcia umów PPA (Power Purchase Agreement). Udział w rynku mogą wziąć przedsiębiorstwa wytwarzające energię elektryczną, które posiadają zawarte umowy PPA, ale również podmioty, którym tego typu umowy wygasły, a to z kolei umożliwia sprzedaż niezakontraktowanej energii na rynku po najbardziej korzystnych cenach. Ma to istotne znaczenie w przypadku farm fotowoltaicznych i wiatrowych, ponieważ pomoże to przyspieszyć zwrot z inwestycji w odnawialne źródła energii. [13][14]
Połączenia międzysystemowe
Oman łączy się z innymi, sąsiadującymi państwami, za pomocą połączeń międzysystemowych. Państwa Rady Współpracy Zatoki (ang. Gulf Cooperation Council, GCC) połączone są za pomocą połączenia 400 kV nadzorowanego przez Organ ds. Połączeń Międzysystemowych Rady Współpracy Zatoki (ang. Gulf Cooperation Council Interconnection Authority, GCCIA). Częścią tego połączenia są m.in. KSA, Kuwejt, ZEA oraz Katar. Celem utworzenia połączenia było m.in. zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego. GCCIA został powołany w 2001 roku. Oman oficjalnie przystąpił do GCCIA w 2014 r. jako stały członek oraz aktywnie uczestniczył we wdrożeniu projektu. [15]
Podsumowując, system elektroenergetyczny Omanu to mieszanka tradycji i nowoczesności, gdzie innowacyjne technologie stają się coraz bardziej dynamiczną częścią krajobrazu energetycznego. Kraj ten nie tylko wierzy w moc swoich zasobów naturalnych, ale również z entuzjazmem patrzy w przyszłość, inwestując w zieloną energię i nowoczesne technologie.
Oman na drodze transformacji energetycznej
Kadzidła, oazy, morze, ropa i gaz
Oman to kraj pełen kontrastów. Wbrew stereotypom Oman to nie tylko pustynia. Oman zachwyca górami o wysokości przekraczającej 3000 m n.p.m., zielonymi dolinami oraz pięknymi oazami, dostępem do morza i oceanu (mało tego, linia brzegowa Omanu przekracza 3000 km), skalistymi oraz piaszczystymi wybrzeżami oraz terenami monsunowymi. Oman jest ważnym punktem na nurkowej mapie świata, ponieważ uznawany jest za jedne z najpiękniejszych akwenów do nurkowania na świecie. Oman i morza mają ciekawą historię, ponieważ kraj ten był niegdyś potęgą morską, która kontrolowała szlaki handlowe w Zatoce Arabskiej i Oceanie Indyjskim. Oman, a konkretnie region Dhofar, to również światowa stolica produkcji kadzidła, produkowanego z żywicy wydobywanej z drzew Boswellia sacra. [1][2]
A co możemy powiedzieć o energetyce w Omanie?
Oman, podobnie jak pozostałe kraje arabskie, kojarzony jest z ropą naftową. I owszem, w Omanie można jej znaleźć sporo. Oman jest największym producentem gazu i ropy na Bliskim Wschodzie, nie będąc jednocześnie członkiem Organizacji Krajów Eksportujących Ropę Naftową (ang. Organization of the Petroleum Exporting Countries, OPEC). [3] Ilość wyprodukowanych baryłek w styczniu 2025 r. wyniosła 987 500 baryłek, [4] natomiast według danych z czerwca 2022 r. rezerwy ropy naftowej Omanu wynosiły 5,2 miliarda baryłek. [5] Jeśli chodzi o gaz, Oman wyprodukował w styczniu 2025 r. 4 604 300 m3 tego surowca [4], przy czym według danych z czerwca 2022 r. rezerwy gazu Omanu wynosiły 24 biliony stóp sześciennych [5], czyli 679 604 318 208 m3. Te liczby mimo, że zawrotne, nie plasują Omanu w TOP 10 producentów ropy naftowej, czy gazu, jednakże surowce te zapewniają 70% rocznego budżetu państwa. [5]
W stronę transformacji energetycznej…
Podstawę miksu energetycznego Omanu tworzą gaz oraz ropa naftowa. Udział innych źródeł energii jest niewielki, przy czym w przypadku odnawialnych źródeł energii Oman rozpoczyna swoją transformację energetyczną. Miks energetyczny Omanu, w oparciu o dane z 2023 r., przedstawia się następująco:
Oman, podobnie jak Zjednoczone Emiraty Arabskie oraz Arabia Saudyjska jest na ścieżce rozwoju odnawialnych źródeł energii. W ramach inicjatywy Oman Vision 2040 kraj ten zakłada udział OZE w miksie energetycznym na poziomie 11% do 2025 r. oraz 30% do 2030 r. Aby osiągnąć wskazane cele Oman realizuje wielkoskalowe projekty elektrowni słonecznych oraz wiatrowych. [6] Do zrealizowanych projektów zaliczyć można m.in. elektrownię wiatrową Dhofar 1 o mocy 50 MW, elektrownię wiatrową Ibri 2, produkującą 500 MW oraz dwa główne projekty fotowoltaiczne – Manah 1 i 2, które zostały uruchomione w 2025 r. zapewniając dodatkowe 1000 MW mocy. Pomiędzy 2027, a 2029 r. Oman planuje zrealizować projekty w zakresie OZE zapewniające dodatkowe 2300 MW mocy w systemie elektroenergetycznym. [7]
Niezwykle interesujące są prace Omanu nad ujarzmieniem energii drzemiącej w energii pochodzącej z fal morskich. Ambicje te realizowane są we współpracy z firmą Havkraft AS, jednym z głównych podmiotów zajmujących się kwestiami dotyczącymi energii w sektorze morskim. Havkraft AS opracowała w 2013 r. Havkraft Wave Energy Converter – konwerter energii pochodzącej z fal morskich – dostosowany do różnych środowisk falowych na całym świecie. [8] To się nazywa być na fali!
Transformacja energetyczna Omanu to nie tylko wiatr i słońce, ale również wodór. Kraj ten ma ogromne ambicje w zakresie zielonego wodoru, co najlepiej odzwierciedlają cele, które Oman planuje osiągnąć: produkcja 1 – 1,25 miliona ton zielonego wodoru rocznie do 2030 r. [6] Podmiotem odpowiedzialnym za postępy w pracach nad wykorzystaniem zielonego wodoru jest przedsiębiorstwo Hydrom, powstałe w 2022 r. [9] Właścicielem jest Energy Development Oman – przedsiębiorstwo państwowe. [10]
Rynek energii w Omanie
Historycznie rynek energii w Omanie, podobnie jak w pozostałych krajach Zatoki Arabskiej charakteryzował się pionowym zintegrowaniem, przedsiębiorstwami, których właścicielem było państwo oraz monopolem w zakresie wytwarzania, przesyłu oraz dystrybucji energii elektrycznej. Oman podejmuje jednak znaczące kroki w kierunku liberalizacji rynku energii. Sektor elektroenergetyczny oraz wodny dzieli się na trzy oddzielne segmenty rynku: Główny Połączony System (ang. Main Interconnected System, MIS), Przedsiębiorstwo Elektryczne Obszarów Wiejskich (ang. Rural Areas Electricity Company, RAEC) oraz System Mocy Dhofar (ang. Dhofar Power System, DPS). [11]
Aktualnie struktura sektora elektroenergetycznego w Omanie przedstawia się następująco:
Bardzo ciekawym, ale również znacznym krokiem w kierunku liberalizacji rynku energii elektrycznej w Omanie było uruchomienie pierwszego na Bliskim Wschodzie rynku spot dla energii elektrycznej oraz wody. Wydarzenie to miało miejsce 1 stycznia 2022 r. Podmiotem odpowiedzialnym za opracowanie hurtowego rynku spot energii elektrycznej jest Nama Power and Water Procurement (NPWP). Zasady rynkowe regulujące rynek spot są opracowywane przez NPWP pod nadzorem Urzędu Regulacji Usług Publicznych (ang. The Authority for Public Services Regulation, APSR), w konsultacji z OETC oraz innymi interesariuszami. Operatorem rynku spot jest Oman Power and Water Procurement.
Uruchomienie rynku spot energii elektrycznej i wody otwiera możliwości dla różnych źródeł wytwarzania, które zwykle nie konkurują w normalnym procesie przetargowym w celu zawarcia umów PPA (Power Purchase Agreement). Udział w rynku mogą wziąć przedsiębiorstwa wytwarzające energię elektryczną, które posiadają zawarte umowy PPA, ale również podmioty, którym tego typu umowy wygasły, a to z kolei umożliwia sprzedaż niezakontraktowanej energii na rynku po najbardziej korzystnych cenach. Ma to istotne znaczenie w przypadku farm fotowoltaicznych i wiatrowych, ponieważ pomoże to przyspieszyć zwrot z inwestycji w odnawialne źródła energii. [13][14]
Połączenia międzysystemowe
Oman łączy się z innymi, sąsiadującymi państwami, za pomocą połączeń międzysystemowych. Państwa Rady Współpracy Zatoki (ang. Gulf Cooperation Council, GCC) połączone są za pomocą połączenia 400 kV nadzorowanego przez Organ ds. Połączeń Międzysystemowych Rady Współpracy Zatoki (ang. Gulf Cooperation Council Interconnection Authority, GCCIA). Częścią tego połączenia są m.in. KSA, Kuwejt, ZEA oraz Katar. Celem utworzenia połączenia było m.in. zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego. GCCIA został powołany w 2001 roku. Oman oficjalnie przystąpił do GCCIA w 2014 r. jako stały członek oraz aktywnie uczestniczył we wdrożeniu projektu. [15]
Podsumowując, system elektroenergetyczny Omanu to mieszanka tradycji i nowoczesności, gdzie innowacyjne technologie stają się coraz bardziej dynamiczną częścią krajobrazu energetycznego. Kraj ten nie tylko wierzy w moc swoich zasobów naturalnych, ale również z entuzjazmem patrzy w przyszłość, inwestując w zieloną energię i nowoczesne technologie.
[1] https://www.omaniya.org/fakty-i-mity-o-omanie/
[2] https://www.omaniya.org/10-ciekawostek-o-omanie/
[3] https://www.eia.gov/international/overview/country/OMN
[4] https://www.ceicdata.com/en/country/oman
[5] https://www.trade.gov/country-commercial-guides/oman-oil-gas#:~:text=Oman%20can%20produce%20upwards%20of%20one%20million%20barrels,crude%2C%20and%20China%20is%20the%20predominant%20export%20market.
[6] https://www.omanobserver.om/article/1166674/business/omans-renewable-energy-push-gathers-momentum
[7] https://www.muscatdaily.com/2025/02/24/oman-makes-massive-push-for-renewable-energy/
[8] https://www.utilities-me.com/utilities/oman-on-track-to-develop-wave-energy
[9] https://hydrom.om/
[10] https://edoman.om/about-us/
[11] https://www.omangrid.com/en/Pages/Electricity_Sector_in_Oman.aspx
[12] https://www.apsr.om/index.php/en/market
[13] https://english.alarabiya.net/business/energy/2022/03/01/-Oman-launches-region-s-first-spot-market-for-electricity-in-Middle-East-region
[14] https://omanpwp.om/oman-electricty-market
[15] https://gccia.com.sa/about-us/aboutus/
Archiwa
Czy Oman staje się wodorową potęgą?
4 listopada, 2025Oman na drodze transformacji energetycznej
4 listopada, 2025Ofensywa technologiczna Arabii Saudyjskiej
4 listopada, 2025