Emiraty na Atomie: Jak Zjednoczone Emiraty Arabskie Wskoczyły na Ścieżkę Energii Jądrowej

Kiedy myślisz o Zjednoczonych Emiratach Arabskich, pierwszymi skojarzeniami są ekskluzywny hotel w kształcie żagla Burj Al Arab, najwyższy wieżowiec świata Burj Khalifa, Grand Prix Formuły 1 w Abu Dhabi, czy Lamborghini na ulicach Dubaju. Ale elektrownia jądrowa? A jednak, Barakah, co po arabsku oznacza „błogosławieństwo”, jest pierwszą elektrownią jądrową, wybudowaną w Świecie Arabskim. Elektrownia jest zlokalizowana w regionie Al Dhafra w Emiracie Abu Dhabi, w odległości około 300 km od stolicy Zjednoczonych Emiratów Arabskich (ZEA) – Abu Dhabi i kosztowała 32 miliardy dolarów. [1]

Elektrownia składa się z 4 reaktorów wodno – ciśnieniowych APR1400 o łącznej mocy 5348 MWe. Dostawcą technologii jest konsorcjum, na czele którego stoi południowokoreańska spółka Korea Electric Power Corporation (KEPCO).

Budowa elektrowni rozpoczęła się w dniu 18 lipca 2012 r. [2] Pierwszy reaktor oddano do komercyjnego użytku w kwietniu 2021 roku, drugi reaktor w marcu 2022 roku, trzeci reaktor w lutym 2023 roku, natomiast ostatni, czwarty reaktor elektrowni Barakah został oddany do komercyjnego użytku we wrześniu 2024 roku. [3] Oddanie do użytku komercyjnego ostatniego reaktora stanowiło istotny kamień milowy na drodze Zjednoczonych Emiratów Arabskich do zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego kraju oraz zrównoważonego rozwoju, co mocno podkreślił Prezydent Zjednoczonych Emiratów Arabskich Jego Wysokość Szejk Muhammad bin Zayed Al Nahyan we wpisie w serwisie społecznościowym X w dniu 5 września 2024 r. [4]

First things first, czyli droga ZEA ku atomowi

Zanim w 2012 r. rozpoczęto budowę elektrowni Barakah, Zjednoczone Emiraty Arabskie podejmowały kroki celem urzeczywistnienia realizacji projektu jądrowego. Poniżej wymieniono najważniejsze kroki prowadzące do budowy pierwszej elektrowni jądrowej na Bliskim Wschodzie:

1. W grudniu 2006 r. 6 krajów Rady Współpracy Zatoki (ang. Gulf Cooperation Council, GCC), tj. Kuwejt, Arabia Saudyjska, Bahrajn, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Katar oraz Oman, ogłosiło rozpoczęcie studium nad pokojowym wykorzystaniem energii jądrowej.
2. W lutym 2007 r. wymienione państwa uzgodniły z Międzynarodową Agencją Energii Atomowej (MAEA) warunki współpracy w zakresie studium wykonalności regionalnego programu energetyki jądrowej i odsalania wody.
3. W kwietniu 2008 r. ZEA opublikowały kompleksową politykę w zakresie energii jądrowej pn. „Ocena i potencjalny rozwój pokojowej energii jądrowej”. Dokument ten został opracowany w oparciu o najwyższe standardy bezpieczeństwa, przejrzystości i ochrony. Wskazano w niej m.in., że „energia jądrowa jest sprawdzoną, obiecującą dla środowiska i konkurencyjną opcją, która mogłaby stanowić ważną podstawę rozwoju gospodarki Zjednoczonych Emiratów Arabskich i przyszłego bezpieczeństwa energetycznego”. [5] Publikacja dokumentu doprowadziła m.in. do stworzenia ram regulacyjnych umożliwiających realizację tego projektu.
4. W 2009 r. powołano Emirates Nuclear Energy Corporation (ENEC) jako spółkę publiczną, której celem była ocena oraz implementacja planów dotyczących energii jądrowej w ZEA.
5. W grudniu 2009 r. ENEC ogłosiła, że wybrała ofertę konsorcjum, w której wiodącą rolę miała KEPCO. W skład konsorcjum wchodziły m.in. Hyundai Engineering & Construction, Samsung, Doosan Heavy Industries i Westinghouse. [6]

Elektrownia jądrowa jako kluczowy element transformacji energetycznej w ZEA

Aktualnie, wszystkie pracujące reaktory elektrowni Barakah produkują 40 TWh energii elektrycznej rocznie, zapewniając do 25% zapotrzebowania ZEA na energię elektryczną, która na dodatek jest czysta i zeroemisyjna. Funkcjonowanie elektrowni Barakah zapobiega emisji 22,4 miliona ton dwutlenku węgla rocznie – to jakby usunąć ponad 3 miliony samochodów z dróg, a więc wielka ulga dla środowiska.  Energetyka jądrowa stanowi więc kluczowy element ZEA na drodze do osiągnięcia zeroemisyjności, którą ZEA planują osiągnąć do 2050 roku. Pierwsza faza Strategii Energetycznej 2050 ZEA, która ma zostać zrealizowana do 2030 roku zakłada szereg celów, w tym m.in. redukcję emisji w sektorach energetycznym oraz wodnym, potrojenie udziału odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym, czy też zwiększenie udziału zainstalowanej mocy czystej energii (w tym energii pochodzącej z atomu) w miksie energetycznym do 30%. [7]

Czy chodzi tu tylko o energię i środowisko ?

Budowa elektrowni jądrowej to nie tylko rozwój zeroemisyjnych źródeł energii, ale również tworzenie nowego sektora gospodarki i nauki, a także pojawienie się nowych miejsc pracy. Budowa elektrowni Barakah przyspieszyła rozwój przemysłu jądrowego, rozwijając obszar naukowy w zakresie energetyki jądrowej oferując możliwości edukacyjne dla Emiratczyków. W rozwoju elektrowni jądrowej uczestniczyło ponad 2000 wykwalifikowanych obywateli ZEA. Na potrzeby realizacji tego projektu przyznano w kontraktach z lokalnymi firmami 6,7 mld dolarów, co stanowi potężny zastrzyk gotówki w rozwój krajowego sektora jądrowego, a także stanowi nieocenione doświadczenie na poczet realizacji przyszłych projektów w sektorze jądrowym. [8]

Warto podkreślić, że w sierpniu 2023 r. KEPCO, Korea Hydro & Nuclear Power oraz ENEC rozpoczęły rozmowy dotyczące rozbudowania kompleksu elektrowni Barakah o reaktory nr 5 i 6. Podobnie jak w przypadku obecnie funkcjonujących reaktorów byłyby to reaktory wodno – ciśnieniowe APR1400 o mocy 1400 MWe każdy.

Wzór na przyszłość

Atomowy program ZEA stał się jednym z symboli ich transformacji z kraju, którego miks energetyczny opierał się na źródłach nieodnawialnych w nowoczesną gospodarkę nastawioną na zrównoważoną przyszłość, przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego kraju. Może za kilkanaście lat będziemy myśleć o Emiratach jako pionierach zeroemisyjnych technologii w regionie, a reaktor atomowy stanie się częścią krajobrazu pustynnego, równie naturalnie jak najwyższy na świecie drapacz chmur.